ArtıKÜME 2025 · Yerli Yersiz

Taşınabilir Yurtlar

Tekin Karakuş

Bu proje, geçicilik, göç ve barınma kavramlarını yalnızca sosyolojik bir olgu olarak değil; bedensel, mekânsal ve zihinsel boyutlarıyla ele alınan çok katmanlı bir deneyim olarak kurgular. İnsanlık tarihinin en eski hareketlerinden biri olan yer değiştirme eylemi, bu çalışmada kırılgan ancak dirençli formlar aracılığıyla görünür hâle getirilir. Proje, zorunlu göçün sessiz yükünü taşıyan bedenlerin şeffaflık ve belirsizlik arasında sıkışan hâllerini mekâna yayarak izleyiciyi doğrudan bu deneyimin içine davet eder. Çalışmanın merkezinde yer alan yarı şeffaf barınak/çadır formu, hem geçici bir yuva hem de korunaksızlığın simgesi olarak konumlanır. Şeffaflık, burada yalnızca estetik bir tercih değil, görünmeyeni görünür kılma çabasıdır. İçeride olanın saklanamaması, dışarıdan bakıldığında her şeyin görünür ancak dokunulamaz oluşu, göç eden bireyin sürekli izlenen fakat çoğu zaman anlaşılmayan konumuna işaret eder. Bu yapı, bir barınaktan ziyade, hafızayı taşıyan bir kabuk işlevi görür. Proje sürecinde tercih edilen malzemeler, bilinçli olarak endüstriyel, hafif ve taşınabilir niteliktedir. Bu seçim, yerinden edilmenin süreksiz doğasını destekler. Yapının sabit bir mimari unsur yerine, her an sökülüp yeniden kurulabilecek biçimde tasarlanması, “yurt” kavramının kırılgan ve koşullu yapısını görünür kılar. Yerleştirmenin mekânla kurduğu ilişki, izleyiciyi pasif bir gözlemci konumundan çıkararak deneyimin bir parçası hâline getirmeyi hedefler. İzleyici, yapının etrafında dolaşırken kendi bedeni ile bu geçici yapının ölçeğini karşılaştırır; iç ve dış arasındaki sınırın ne denli geçirgen olduğunu deneyimler. Bu durum, yalnızca göç edenlerin değil, izleyenin de potansiyel bir “yerinden edilme” hâli üzerine dü-şünmesini mümkün kılar. Çalışma, göç olgusunu dramatize etmek yerine, onun gündelik, sessiz ve süreklilik taşıyan gerçekliğine odaklanır. Amaç, izleyicide acıma duygusu uyandırmak değil; empatiyi mekânsal bir deneyim aracılığıyla kurmaktır. Bu yönüyle proje, geçiciliğin bıraktığı kalıcı izleri beden ve mekân üzerinden sorgulayan bir çağrı niteliği taşır.